شرایط لازم برای زایمان طبیعی

از ابتدای باردار شدن تا زایمان، بارداری پر از تصمیمات شخصی است. در هنگام زایمان، اگر نمی خواهید در بیمارستان فارغ شوید و یا از دارو در زایمان استفاده کنید، بهتر است از زایمان طبیعی استفاده کنید. اما این مسئله به چه معنی است و آیا شما می توانید زایمان طبیعی داشته باشید؟ بهتر است درباره مزایا و خطرات زایمان طبیعی اطلاعات کسب کنید و تصمیم بگیرید.

---

زایمان طبیعی زایمان از طریق واژن است و بدون استفاده از دارو و مداخله پزشکی می باشد؛ این زایمان شامل انتخاب های زیادی است از پزشک تا مسکن های مورد استفاده. در ادامه نکاتی که مربوط به زایمان طبیعی است ذکر شده است:

• زایمان در منزل به جای بیمارستان (همچنین می توانید در بیمارستان بدون استفاده از دارو زایمان کنید)
• زایمان در حضور ماما یا پزشک مخصوص که کمترین مداخله پزشکی را دارد (می توانید از پزشک خود بپرسید چه زمانی در بیمارستان حضور دارد یا از پزشکی که زایمان یکی از دوستانتان را انجام داده است کمک بگیرید)
• به جای به پشت خوابیدن می توانید در حالت های دیگر زایمان کنید به عنوان مثال به صورت زانو زده، تکیه به چیزی مانند صندلی، چهار دست و پا یا چمباتمه زدن.
• زایمان در وان آب گرم
• استفاده از روش های جایگزین که از دارو استفاده نشود مانند هیپنوتیزم، ماساژ، روش های تمدد اعصاب، مدیتیشن با تمرکز حواس، تمرینات تنفسی، طب فشاری و آب درمانی
• قرار دادن نوزاد بر روی شکم بلافاصله پس از زایمان و شیردهی (به جای دور کردن او پس از زایمان و وزن کردن)
• اجتناب از زایمان القایی و اپی زیاتومی (که خوشبختانه این روزها کمتر استفاده نمی شود)، نظارت مستمر بر جنین، زایمان با کمک فورسپس و وکیوم و سزارین (مگر این که یکی از این روش ها ضروری باشد) [1]

از آن جایی که زایمان طبیعی به وسیله غرایز و بدن شما انجام می شود انرژی زیادی از شما می گیرد. در ادامه مزایای زایمان طبیعی ذکر شده است:

• نوزاد با فردی که همراه شما است ارتباط حسی قوی برقرار می کند. شما به حمایت فردی مانند همسر، یکی از اعضای خانواده یا دوستی صمیمی نیاز دارید. این مسئله باعث می شود بین آن فرد و فرزند شما ارتباط حسی قوی ایجاد شود.
• شما شیردهی موفق تری خواهید داشت. مطالعات نشان می دهد ارتباط پوستی بین نوزاد و مادر باعث می شود ارتباط حسی قوی تر شود و شیردهی راحت تر شود همچنین نوزاد خواب راحت تری خواهد داشت و افزایش وزن و تکامل مغز بیشتر می شود و باعث کاهش گریه نوزاد می شود.
• می توانید راه بروید. بیشتر خانم ها می توانند در طول درد زایمان برای کاهش درد راه بروند. می توانید راه بروید، دوش بگیرید، می توانید بر روی توپ های ورزشی بزرگ بنشینید و حرکات نوسانی انجام دهید یا راه بروید تا آماده زایمان طبیعی شوید- یا با اپیدورال می توانید آماده بستری شدن شوید. راه های کاهش درد زایمان طبیعی در مقاله ای دیگر ذکر شده است.
• فشار آوردن نیز می تواند موثر باشد. مطالعات نشان می دهد که اگرچه اپیدورال مسکنی موثر ارائه می کند اما معمولا طول درد زایمان را در خانم هایی که برای بار اول باردار شده اند افزایش می دهد و در خانم هایی که قبلا باردار شده اند طول درد زایمان را حدود شانزده دقیقه افزایش می دهد. از آنجایی که قرص مسکن مصرف نمی کنید هیچ حسی را از دست نمی دهید و به راحتی می توانید راه بروید.
• می توانید پس از زایمان زود از بستر بیرون بیایید. از آنجایی که دارو مصرف نمی کنید بدن شما بی حس نمی شود و پس از زایمان تلوتلو نمی خورید. همچنین راه رفتن باعث می شود با سرعت بالاتری بهبود یابید و از یبوست جلوگیری می کند.
• شما به فرزندتان افتخار می کنید. مهم نیست چگونه زایمان انجام شود، باید نسبت به آنچه انجام داده اید و آنچه به دست آورده اید آگاه باشید. بیشتر خانم هایی که زایمان طبیعی انجام می دهند از توانایی بدن بدون استفاده از دارو آگاه می شوند [2].

زایمان طبیعی نیز دارای خطراتی است که در ادامه عنوان شده است:

• شما همه چیز را حس می کنید. برخی اوقات درد بیشتر از آنچه خانم انتظار داشته می باشد. اما می توانید پیش از زایمان طبیعی به پزشک بگویید در صورت درد بیش از حد زایمان از اپیدورال استفاده کند.
• ممکن است به بیهوشی نیاز داشته باشید. اگر اپیدورال در دسترس نباشد و ضربان قلب نوزاد کاهش یابد، پرولاپس بند ناف یا مشکل اورژانسی دیگری اتفاق می افتد بنابراین مادر باید بیهوش شد یا زایمان سزارین انجام شود.
• ممکن است در معرض بیماری های خطرناک باشید. اگر تصمیم دارید در منزل فارغ شوید به این نکته توجه کنید که احتمال خطر مرگ نوزاد نسبت به زایمان در بیمارستان بیشتر است زیرا در صورتی که نوزاد مشکلی داشته باشد برای رساندن آن به بیمارستان زمان صرف می شود و احتمال مرگ نوزاد وجود دارد. بیشتر کلینیک ها و بیمارستان ها امکان زایمان طبیعی دارند و اجازه می دهند به تجهیزات پزشکی در هنگام زایمان طبیعی دسترسی داشته باشید [3, 4].

بهتر است با پزشک درباره تصمیم خود برای زایمان طبیعی صحبت کنید و ببینید برای شما مناسب است یا خیر. اگر شرایط زیر را داشته باشید می توانید زایمان طبیعی انجام دهید:

• اگر بارداری تک قلویی دارید.
• در صورتی که بارداری شما حداقل سی و هفت هفته به طول انجامیده است.
• مشکل یا بیماری نداشته باشید یا زایمان مشکل داری تجربه نکرده باشید.
• وزن شما در طول بارداری در محدوده مجاز بوده و به طور منظم ورزش کرده اید و رژیم غذایی سالمی داشته اید.

در برخی موارد، ممکن است در طول زایمان تحت خطر باشید بنابراین پزشک از اینکه امکانات کافی در اختیار شما قرار می گیرد اطمینان حاصل می کند. اگر شرایط زیر را داشته باشید نمی توانید زایمان طبیعی انجام دهید:

• بارداری چند قلویی
• تحمل درد نداشته باشید.
• اگر زایمان زودرس باشد، بارداری شما در هفته سی و هفتم یا کمتر باشد
• بیش از حد چاق باشید یا در طول بارداری وزن شما بیش از حد زیاد شده باشد.
• مشکلات بارداری مانند دیابت حاملگی یا پره اکلامپسی در بارداری دارید.
• شما حامل استرپ نوع ب باشید؛ شما در طول زایمان نیاز به آنتی بیوتیک دارید تا احتمال عفونت نوزاد کاهش یابد.
• به دلیل دیابت یا دیابت بارداری، نیاز به تزریق انسولین در طول زایمان داشته باشید.
• جنین در حالت بریچ است، بنابراین برای سلامتی جنین و مادر باید سزارین انجام شود [5].

انواع گزینه ها برای کمک به آرامش و راحتی در هنگام زایمان در دسترس هستند:

1- اپیدورال

• شایع ترین روش کنترل درد در هنگام درد زایمان، بی حسی اپیدورال است. در طی مصرف اپیدورال، متخصص بیهوشی، پرستار بیهوشی و پرستار در کنار تخت شما قرار خواهند گرفت.
• از شما خواسته خواهد شد در کنار تخت خواب بنشینید و مقدار کمی از داروهای بیحسی و احتمالا مواد مخدر در اطراف ناحیه ای به نام فضای اپیدورال در ستون فقرات قرار داده می شود.
• اگر زایمان سزارین داشته باشید، ممکن است اپیدورال استفاده شود.

2- بیهوشی نخاعی یا عمومی

• اگر اپیدورال موثر نباشد، ممکن است نیاز به بیهوشی نخاعی یا عمومی داشته باشید.
• بیهوشی نخاعی بسیار شبیه به بی حسی اپیدورال است، مگر اینکه دارو در کانال نخاعی قرار گیرد. "اسپینال ها" شروع سریع بی حسی را برای جراحی های آینده ایجاد می کنند.
• بیهوشی عمومی اغلب در بخش های اورژانس استفاده می شود؛ زمانی که وقت کافی برای انجام بیهوشی اپیدورال یا نخاعی وجود نداشته باشد.
• با بيهوشي عمومي، شما در طول فرآيند خواب هستید و بعد از آن بيدار ميشويد.

3- تسکین درد با مسکن

یکی دیگر از گزینه های کنترل درد، مسکن است که به صورت داخل وریدی وارد می شوند. این مواد می تواند هر چند ساعت به سفارش دکتر استفاده شود. همانطور که زمان زایمان نزدیک می شود، این نوع تسکین درد دیگر در دسترس نخواهد بود، بنابراین نوزاد شما بدون هیچ گونه عوارض جانبی از دارو به دنیا خواهد آمد [6].

اگر پیش از هفته 37 بارداری هستید، علائم درست درد زایمان به شرح زیر است:

• انقباضات درد رحمی که حداقل هر پنج دقیقه رخ می دهد و 30 تا 45 ثانیه طول می کشد .
• انقباض دور از هم شروع می شوند و به تدریج نزدیکتر می شوند.
• در نهایت، انقباضات بسیار قوی تر و طولانی تر می شوند.
• درد انقباض اغلب در پشت شروع می شود و به جلو حرکت می کند.
• پیاده روی موجب می شود انقباضات قوی تر شود.
• انقباضات فکر، گفتگو و فعالیت شما را مختل می کند.
• دهانه رحم گشاده می شود و همچنان با انقباضات تغییر می کند.

اگر قبل از هفته 37 بارداری هستید، علائم زیر نشانه درد کاذب است:

• انقباض در فواصل نامنظم رخ می دهد.
• تغییر واقعی در فرکانس انقباض رخ نمی دهد.
• تغییر در طول انقباض و قدرت آن رخ نمی دهد.
• معمولا درد در جلو و شدت آن متفاوت است.
• پیاده روی باعث کاهش انقباضات می شود.
• انقباضات گفتگوها، فکر یا فعالیت شما را مختل نمی کند.
• پس از یک تا دو ساعت مشاهده، تغییر در انقباض و یا جابجایی دهانه رحم وجود ندارد [7].

اپیزیوتومی یک برش در پایه مهبل (واژن) است تا ورودی نوزاد بزرگتر شود. در گذشته، پزشکان معتقد بودند که هر زن نیاز به اپیزیوتومی دارد تا زایمان انجام شود. میزان اپیزیوتومی برای زایمان اول کمتر از 13 درصد است. با این حال، تقریبا 70 درصد از زنان در زایمان اول این مسئله را تجربه می کنند. در حال حاضر، اپیزیوتومی ها تنها در موارد خاص انجام می شود، از جمله:

• هنگامی که کودک دچار ناراحتی و نیاز به کمک سریع می باشد.
• هنگامی که بافت ها به سمت بالا به مناطق حساس مانند مجرای ادرار و خروسه وارد شده است
• اگر پس از مدتی فشار، پیشرفتی در زایمان دیده نشود

هیچ کس نمی تواند پیش بینی کند آیا به اپیزیوتومی نیاز دارید یا نه. کارهایی که می توانید برای کاهش احتمال اپیزیوتومی انجام دهید عبارتند از:

- رژیم غذایی متعادل و به طور دوره ای کشش ناحیه واژن در طول چهار هفته قبل از تاریخ موعد مقرر می تواند تغییراتی در بدن ایجاد کند. پزشک شما ممکن است از کمپرس های گرم برای باز کردن واژن یا روغن معدنی گرم استفاده کند، که می تواند پوست شما را نرم کند و به کودک کمک کند.

- شکاف های کوچک پوست ممکن است کمتر دردناک باشند و سریعتر از اپیزیوتومی تشخیص داده شوند. در برخی موارد ممکن است اپیزیوتومی انجام نشود، اما مادر ممکن است هنوز نیاز به چند بخیه کوچک داشته باشد.

- برای ترمیم اپیزیوتومی یا شکاف ها، پزشکان از نخ هایی استفاده می کنند که تجزیه می شوند بنابراین نیازی به کشیدن بخیه نیست. همچنین ممکن است خارش پوست را بهبود بخشد [8].

چگونه برای زایمان طبیعی آماده شوم؟

در ادامه نکاتی ذکر شده است که باید پیش از زایمان طبیعی در نظر داشته باشید و رعایت کنید:

• صحبت با پزشک. مطمئن شوید تیم پزشکی که می خواهید را در اختیار دارید. اگر مامای شما شک دارد و فکر می کند زایمان طبیعی برای شما مناسب نیست می تواند از فردی دیگر کمک بگیرید.
• اطلاعات کافی داشته باشید. سعی کنید پیش از زایمان طبیعی مطالعه کافی داشته باشید، از دوستان و افراد خانواده اطلاعات بگیرید. کلاس های مخصوص زایمان بروید و روش های مورد نیاز در اتاق زایمان را تمرین کنید.
• درباره روش های طبیعی مدیریت درد مطالعه کنید. سپس این روش ها را تمرین کنید. یک هفته پیش از زایمان، روش های کاهش درد زایمان را با همسر خود تمرین کنید. این کار به شما کمک می کند موثرترین روش را انتخاب کنید.

نکاتی که باید در هنگام زایمان بدانید تا زایمان راحت تری داشته باشید شامل:

• درد زایمان معمولا یک دقیقه طول می کشد و سپس آرام می شود. اگر می توانید ذهن خود را مشغول کنید تا درد کاهش یابد و نیازی به مسکن نداشته باشید.

• تجسم زایمانی موفق. بیشتر برندگان المپیک پیش از مسابقه پیروزی را در ذهن خود تجسم می کنند. شما نیز این کار را انجام دهید. سعی کنید تولد نوزاد را به راحتی تصور کنید. زایمانی بی درد و موفق را تجسم کنید و به قدرت خود ایمان داشته باشید و بدانید قوی هستید و بدن شما می تواند از پس زایمان برآید.
• تعداد افراد داخل اتاق زایمان را کاهش دهید. با این که حضور افراد بیشتر در هنگام زایمان به شما دلگرمی می دهد اما باعث حواس پرتی نیز می شود. مطالعات نشان میدهد حضور افراد بیشتر در هنگام زایمان باعث کاهش سرعت زایمان می شود بنابراین به دلیل شدت درد باید از قرص های مسکن استفاده شود [9].

---

سوالات رایج شما درباره زایمان طبیعی:

1- درد زایمان چقدر طول میکشد و آیا تمام وقت درد را احساس می کنم؟

بیشتر درد زایمان در ابتدای زایمان اتفاق می افتد. در این فاز بهتر است در خانه باشید تا بتوانید راه بروید، بخوابید یا میان وعده بخورید. در طول درد زایمان، انقباضات به طور منظم و دردناک اتفاق می افتند و دهانه رحم گشاد می شود. گشاد شدن طبیعی در طول درد زایمان برای بارداری اول حداقل 1 سانتی متر در ساعت پیشرفت می کند؛ که حدود 6 تا 12 ساعت طول می کشد.

2- چه موقع به بیمارستان مراجعه کنم؟

در حالت ایده آل، زمانی که درد فعال دارید می توانید به بیمارستان مراجعه کنید. هر 4 تا 5 دقیقه به مدت حداقل یک ساعت انقباض دارید، و انقباضات باید قوی تر، طولانی تر و نزدیکتر شوند. اگر نمیتوانید در بین انقباضات صحبت کنید، به دنبال کلیدهای ماشین بگردید.

3- آیا اپیدورال درد زایمان را کاهش می دهد؟

پاسخ: اگر در زمان فشار دادن بیشاز حد بی حس باشید، به سختی می توانید متوجهاحساس خود شوید. طبق Jonathan Waters، MD، رئیس بیهوشی در بیمارستان Magee-Women در پیتسبورگ، اپیدورال به طور متوسط درد زایمان را حدود 40 دقیقه کاهش میدهد. در بعضی موارد، بی حسی می تواند درد زایمان را کم کند.

4- چه زمانی باید از درد زایمان را القا کرد؟

پزشک من به شدت مخالف القا است. او از القا بعد از هفته 41 بارداری، برای مایع کم و بیماری ها مانند فشار خون بالا، محدودیت های رشد داخل رحمی و غیره استفاده می کند. برخی از پزشک ها از سروادیل و پیتوسین استفاده می کند و دیگران بر اساس دهانه رحم در زمان القاء تصمیمات مختلفی اتخاذ می کنند.

5- اگر نوزاد نارس باشد یا پس از موعد مقرر به دنیا بیاید چه اتفاقی می افتد؟

اگر نوزاد یک یا دو ماه زودتر به دنیا بیاید، به احتمال زیاد وقت اضافی برای اطمینان از اینکه نوزاد می تواند مواد مغذی مهم را به دست آورد، صرف می شود. برعکس، زایمان پس از موعد مقرر ممکن است نیاز به درد القایی داشته باشد. سوالات مهم درمورد تاریخ زایمان عبارتند از: در چه نقطه ای، زایمان سزارین یا درد القایی محتمل تر است؟ چه شکلی خواهد بود؟ درد القایی معمولا اول به ذهن می رسد، و اگر موثر نباشد از سزارین استفاده می شود. دکتر شما بهتر می تواند توضیح دهد چه زمانی درد القایی ضروری است.

6- چطور می توانم در هنگام درد زایمان چیزی بخورم یا بنوشم؟

اگر در منزل هستید، توصیه می کنیم مایعات بخورید. ممکن است بخواهید از نوشیدنی های اسیدی و لبنی مانند بعضی از آبمیوه ها و شیرها اجتناب کنید چون ممکن است متوجه شوید این محصولات معده را در هنگام درد زایمان ناراحت میکند. در بیمارستان، مایعات شفاف از جمله Popsicles، Jell-O، Bouillon، Alcohol ginger، آبمیوه، و آب بخورید.

7- اگر کیسه آبم پاره شده باشد چگونه می فهمم؟

یک پد مینی در لباس خود قرار دهید و 30 دقیقه دراز بکشید. هنگامی که می ایستاد احتمالا آب جمع شده در مهبل (واژن) نشت می کند. اگر کیسه آب پاره شده است، باید زمان، مقدار، رنگ و بوی آن را به پزشک یا ماما اطلاع دهید.

8- بعد از تولد نوزاد نظارت بر جنین چگونه است؟

نظارت بر جنین به عنوان بررسی ضربان قلب جنین در طول زایمان و آزمایش های قبل از زایمان مانند آزمون غیر استرس (NST) تعریف می شود. راه های مختلفی برای نظارت بر نوزادتان وجود دارد از جمله نظارت الکترونیکی، تله متری یا دوپتون (که برای اندازه گیری ضربان قلب جنین استفاده می شود).

9- چه زمانی می توانم برای اپیدورال درخواست کنم؟

اپیدورال اغلب زمانی که گشادی دهانه رحم بین 3 تا 5 سانتی متر است داده میشود. چند دقیقه طول می کشد تا اپیدورال قرار گیرد و چند دقیقه دیگر طول می کشد تا آن را احساس کنید. تسکین درد کامل ممکن است 10 تا 20 دقیقه یا بیشتر طول بکشد.

10 - اگر با وجود فشار زیاد، نوزاد به دینا نیاید چه کاری باید انجام دهم؟

گاهی اوقات، کودک نیاز به کمک اضافی برای خارج شدن دارد. اگرچه ممکن است با تمام قدرت فشار وارد کنید، انرژی شما کاهش می یابد، و به دلیل خستگی، فشار به اندازه کافی قوی نیست تا نوزاد به دنیا بیاید. ممکن است کودک نیاز به چرخش داشته باشد. بعد از دو تا سه ساعت فشار خوب، پرستار یا پزشک ممکن است تصمیم بگیرد کودک را با یک وسیله هدایت کند؛ در حالی که شما فشار را ادامه می دهید. ابزارهایی که ممکن است در این شرایط مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از: فورسپس ها و خروج خلاء. آنها نباید استفاده شود مگر اینکه نوزاد بتواند به راحتی دیده شود. پزشك كودك را خارج نخواهد كرد. کودک همچنان با فشاری که شما وارد می آورید به خارج هدایت می شود.

11- بعد از زایمان طبیعی چه اتفاقی برای جفت می افتد؟

جفت معمولا در مدت کوتاهی پس از خروج (1-20 دقیقه پس از زایمان) بررسی می شود. پزشک اطمینان می دهد که "دست نخورده" است (هیچ قسمتی در داخل بدن نمانده است).

12- آیا مرکز زایمان خون بند ناف را ذخیره میکند؟

اگر قصد دارید از یک شرکت خون بند ناف خصوصی استفاده کنید یا قصد دارید خون بند ناف نوزاد خود را اهدا کنید، چندین مرحله وجود دارد. اولین قدم این است که مطمئن شوید مرکز دارای متخصص برای جمع آوری نمونه است. تا آخرین لحظه منتظر نمانید تا جزئیات را بررسی کنید. بانک خون می تواند اطلاعات اضافی را ارائه دهد.

13- چه زمانی بعد از زایمان طبیعی مرخص میشوم؟

اگر زایمان طبیعی داشته باشید و اگر اولین فرزند شما باشد، معمولا حدود 48 ساعت پس از زایمان مرخص می شوید. اگر کودک دوم شما باشد و مشکلی وجود نداشته باشد، ممکن است 24 ساعت بعد مرخص شوید. اگر زایمان سزارین داشته باشید، احتمالا حدود 72 ساعت (3 روز) بعد مرخص می شوید.